De Proposito
Res non verba
Projekt bada obecność i funkcję emblematów w polskich opactwach cysterskich od końca XVI do końca XVIII wieku. Interesuje nas emblemat nie jako ozdoba, lecz jako narzędzie myślenia i formacji wspólnoty zakonnej.
Cele
Celem projektu jest sporządzenie krytycznego katalogu zespołów emblematycznych zachowanych w opactwach cysterskich na terenie dawnej Rzeczypospolitej, ustalenie źródeł graficznych i literackich poszczególnych kompozycji oraz opis mechanizmów przenoszenia wzorów z drukowanych zbiorów emblematów na ściany, sklepienia, stalle i karty rękopisów. Katalog będzie dostępny publicznie i wielojęzycznie.
Trzy pytania badawcze
- Które drukowane zbiory emblematów krążyły w bibliotekach cysterskich i w jakiej postaci docierały do warsztatów wykonujących dekoracje?
- W jaki sposób emblemat zmienia się przy przejściu z karty książki na ścianę: co zostaje z inskrypcji, co z pictury, a co z subskrypcji?
- Czy istniał odrębny, cysterski repertuar emblematyczny, odmienny od repertuaru innych zakonów działających w tym samym czasie?
Metodologia
Podstawą jest kwerenda terenowa i archiwalna: dokumentacja fotograficzna in situ, praca ze starymi drukami oraz inwentarzami klasztornymi. Zebrany materiał opisujemy według trójdzielnej struktury emblematu, co pozwala porównywać realizacje malarskie z pierwowzorami drukowanymi. Każde przypisanie źródła otrzymuje jeden z trzech stopni atrybucji: pewna, prawdopodobna, otwarta.
Harmonogram
Pierwszy rok: kwerendy biblioteczne i archiwalne, budowa modelu danych. Drugi rok: dokumentacja terenowa w opactwach, publikacja bazy w wersji roboczej. Trzeci rok: analiza porównawcza, publikacje naukowe, udostępnienie pełnego katalogu wraz z indeksem motywów.
Zespół
Magdalena Ficoń
kierownik projektu
Magdalena Górska
opiekun naukowy
Finansowanie
Projekt finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki, numer wniosku 593363. Jednostka realizująca: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie.
Kontakt
Uwagi, sprostowania i informacje o nieznanych nam zespołach emblematycznych są dla projektu szczególnie cenne.